تأویل ابیات بیدل (۸۶)

در چمن هم از گزند چشم بد ایمن مباش
پرده زنبوری‌ست آنجا دیدۀ بادام را

چشمان زیبا و دلکش در اشعار پارسی هماره به آهو و بادام … تشبیه شده است. در این بیت بیدل با عاشقانه‌گی بیدلی و دل‌باخته‌اش، از دیده‌های بادامی یاد می‌کند که مانند زنبور، دل عاشق را زیبا زیبا نیش می‌زند و ناآرام و بی قرار می‌کند. بیدل در این بیت، معنای غیرمتعارف و پارادوکسیکال از «چشم بد» ارائه می‌کند که همانا چشمی سرشار از زیبایی و محو کردنی‌ست.

یعنی چمن که با گل‌ها و درخت‌هایش برای انسان آرامش می‌دهد، برخی زمان‌ها محل تلاقی با زیبا رویان می‌شود که آن آرامش دیگر رنگ می‌بازد و آدم را دیگرگون محض می‌کند.

او چقدر زیبا پرده یا پوش بادام را به زنبور تشبیه می‌کند که با دیدن آن گویا این‌که نیشش‌ سراسر وجود را آماج قرار می‌دهد و دیگر از گزند گزیدن‌ها در امان نیست و هست سخت در نیست شدن!