انفعال هستی از ما برندارد مرگ هم خاک اگر گردیم آبی در نظر داریم ما از نظر فلاسفه، انفعال عبارت از اثری‌ست که فاعل در منفعل می‌ماند. در این بیت …
۲۰۲۵@ – تمامی حقوق محفوظ است.
ای شمع خیال آینه از رنگ بپرداز رنگی‌که نداری عرقی کن که بشویی در این بیت بیدل، خیال خود را به شمع تشبیه نموده و آنرا مخاطب قرار می‌دهد تا …
صد چرخ زد سپهر و ز ما نیستی نبرد صفر دگر تو نیز فزا بر حساب ما از نظر عرفا، این دنیای مادی محکوم به نیستی است و هرگاه انسان …
مباش ای غنچۀ اوراق گل مغرور جمعیت که این پیوستگی‌ها در بغل دارد جدایی‌ها جمع یا جمعیت از اصطلاحات عرفانی است که در برابر تفرقه به کار می‌رود. در جمعیت …
طرب عمری ست با ساز کدورت بر نمی‌آید سیاهی پیشتاز افتاد از رنگ حنا این‌جا در این بیت بیدل می‌خواهد بیان کند که طرب و شادی با کدورت ( رنج …
شوخی آثار معنی بی‌عبارت مشکل است فاش تر گوییم او هم اوست تا ماییم ما در این بیت کلمۀ « عبارت» به دو مفهوم استفاده شده است. اولاً الفاظ و …
دیدۀ ما را غبار دهر عبرت سرمه شد مردمک اندوخت این آیینه از زنگارها بیدل، غبار سیۀ روزگار خود را چون سرمه می‌پندارد که نه تنها با آن دید او …
مزاج فقر ما با گرم و سرد الفت نمی‌گیرد هوایی نیست (بیدل) سرزمین بی‌کلاهان را فقر یا فنا آخرین مقام عرفان عملی است. در این مرحله، سالک خود را هیچ …
فنا می‌شوید از گرد کدورت دامن هستی چو آتش می‌کند خاکستر ما کار صابون را بیدل درینجا نفس‌های آلوده و ناپاک را به به گرد کدورت تشبیه نموده است. البته …
دریا به حبابی چقدر جلوه فروشد آیینۀ وصلیم و حجاب است دل ما درین بیت دریای از وحدت الوجودی موج می‌زند. درینجا میان وحدت الوجودی به لحاظ وجودشناسی و وحدت …